ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ԽԱՆԳԱՐՈՒՄՆԵՐ

Մ-ը ապահովում է արտաքին աշխարհի արտացոլումը վերլուծության և համադրման միջոցով: Մտավոր ոլորտի խանգարումները կարող են լինել ըստ ձևի և բովանդակության:

Ըստ ձևի

• Արագացած` բերում է այն վիճակի, որ մարդը չի ավարտում արտահայտված մտքերը և դիտվում է գաղափարների վազք: Դիտվում է ասոցիացւաների փոթորիկ: Այս հ-ը ունեն ոչ կայուն ուշադրություն, որը զուգորդվում է մեծ հետաքրքրությամբ դեպի իրավիճակը: Մանյակալ փուլում

• Տեմպի նվազում, մտածողության դանդաղում` մարդը բողողոքում է, որ գլուխը դատարկ է, մտքերը բացակայում են, մտքերի դանդաղ են: Խոսքը դանդաղ է, բառերի քանակը խիստ նվազում է: Դեպրեսիվ փուլում

• Հանգամանալիություն` հիվանդագին խոսքը այնքան հարուստ է դետալներով, որ դժվար է հ-ին մի մտքից անցնել մյուսը: Նրանք չեն տարբերում կարևոր միտքը երկրորդականից: Էպիլեպսիայի, թուլամտության, դեմենցիաների ժամանակ:

• Դատարկախոսություն` խոսքը դատողություն է, որը չի բերում վերջնական մտքի: Շիզոֆրենիքյի ժամանակ:

• Разорванность мышления- հասկացությունների միջև չկա իմաստային կապ, բայց ամբողջականությունը պահպանված են: Սրանով տառապում են շիզոֆրենիկները, որոնք երկար տարիներ գտնվում են հիվանդուցյան ազդեցության տակ:

• Մ-ն անկապելիություն խոսքը բաղկացած է ֆրազաների կտորներից, առանձին բառերից, որոնք տրամաբանորեն կապված չեն իրար հետ:

• Պերսևերացիա, ստերիոտւպեր: միտքը կանգ է առնում որևէ մի պատկերացումների վրա, չի շարժվում ոչ առաջ, ոչ հետ: բազմիցս կրկնում է նույն նախադասությունը: ինսուլտի ժամանակ, ծերունական թուլամտություն:

• Մենտիզմ`մտքերի հոսք: Ոչ կամային մտքերի շարժ, երբ հ-ը զգում է, որ այդ մտքերը իրենը չեն: Այդ մտքերը հ-ը ղեկավարել չի կարող, ավտոմատիզմի երևույթներից է: Ժիզոֆրենիայի ժամանակ:

• Շպեռունգ` մտ. Պրոցեսի կանգառ: Պարզ գիտակցության ֆոնի վրա հանկարծ դիտվում է ասոցիացիայի կանգառ և կորցվում է մտքի թելը:

Ըստ բովանդակության

Զառանցանք գերգնահատվածություն, օբսեսիաներ:

Օբսեսիաները այն հոգեկան գործընթացներն են, որոնք ոչ կամային ձևով առջանում է հիվանդների մոտ, որոնք օտար են հ-ի հմարա, նա գիտակցում է այդ փաստը, բայց ազատվել կպչուն վիճակից չի կարողանում: Տարբերում են կպչուն մտքեր, կպչուն պատկերացումներ, կպչուն վախեր, կպչուն կասկածներ, կպչուն հիշողություն, կպչուն հակումներ, շարժումներ, գործողություններ:

Կպչուն վախեր`ֆոբիաներ: Հիվանդը գիտակցում է այդ մտքերի պաթոլոգիկ բնույթը, փորձում է ազատվել:

Կպչուն կամային խանգարումներ

• Կպչուն հակումներ`ցանկություն կատարել վտանգավոր գորոծողություններ, բայց միայն ցանկություն` սուիցիդոմանիա`ինքնասպանություն կատարելու և հոմիցիդոմանիա`ցանկությունսպանել մոտ մարդու:

• Կպրուն գորոծողություններ`ռեալիզացված կպչուն հակումներ կատարվում են ռիտուալների ձևով

Աբկյուտոմանիա`կպչուն ձեռքերի լվացում, դիտվում է միզոֆոբիայի ժամանակ: Հանդիպում են նաև ինքնուրույն կպչուն գործողություններ;

Աուտոդեպիլյացիա`սեփական մազերի պրճոկում`տրիխոտիլոմանիա և տրիխոտիլոֆագիա (ուտել): Օնիխոֆագիա`եղունգների կրծոտում

Բրուկսոմանիա`ատամներով կրճճացնել

Գեոֆագիա`հողը ուտել

Տիկեր`կպչուն շարժումներ թարթումների ձևով, ճակատի մկանների կնճռոտում, ուսերի կպչուն շարժումներ

Աբստրակտ կպչուն մտքեր ` մտքերը ունեն աբստրակտ բնույթ և հիմնականում խանդի

Արիֆմոմանիա`կպչուն հաշվում

Մտավոր ծամոն`աբստրակտ թեմաներով անվերջ մտքերի հոսք

Կոնտրաստ մտքեր`մտքեր, որոնք հակասում են սեփական համոզմունքներին

Կպչուն հիշողություններ ` որևէ տհաճ իրադրության մասին հիշողությու, որոնք բերում են վատ տրամադրության:

Գերարժեք մտքեր

Գերարժեք միտքը ի տարբերություն զառանցանքի ունի ռեալ հիմք: Գ.մ տրամաբանորեն հիմնավորված են, առաջ են գալիս ռեալ իրադրությունից և ունեն շատ մեծ հուզական երանգավորում: Դառնում են դոմինանտող և մարդու ամբողջ հոգեկան կյանքը ենթարկվում է այդ մտքին; Ինքնաքննադատությունը բացակայում է:

Գերարժեք մտքեր, որոնք կախված են անձի կեսաբանական գնահատման, գերգնահատման հետ

• Դիսմորֆոֆոբիկ մտքեր` հ-ը նշում է, որ ունի դեֆեկտ, որը տհաճ է շրջապատ. Մ-ց համար

• Հիպոխոնդրիկ`հ-ը համոզված է, որ նա տառապում է անբուժելի հիվանդությամբ

• Սեքսուալ անլիարժեքության գերարժեք միտք` եթե հ-ի հետ անհաջողություն է դիտվել սեռ. ակտի ժամանակ նրա մոտ առաջանում է գերարժեք գաղափար

• Ինքնակատարելագործման գերարժեք միտք`դառնում են գերմարդ, իրենց ամբողջ կյանքը օգտագործում են ինչ-որ մի բանի համար, տառապում են ֆիզ. Գործողություններով:

• Հայտնագործության գերարժեք միտք` եթե մ-ը հասել է հաջողության, սկսում է պայքարել, որ բոլորը նրան գնահատեն բարձր ձևով:

Հասարակական գերարժեք մտքեր` մ-ու միտքը կապված է հասարակության հետ.

• Խանդի գերարժեք միտք

• Մեղավորության զգացում`մ-ուն թվում է, որ շրջապատի շատ անհաջողություններ կապված են իր հետ:

• Տաղանդավորության գ.մ

• Էրոտիկ գ.մ` հակառակ սեռի յուրաքանչյուր շարժում նկատվում է որպես ուժեղ սիրահարվածություն իր նկատմամբ:

• Կվերուլյանտություն` պայքարում են ճշմարտության դեմ, նամակներ են գրում պետական կառույցներ:

Զառանցանք

Հունական պարանոյա բառից է: Զառանցանքը մտավոր գործընթացի այնպիսի խանգարում է, երբ հ-ը ունենում է ոչ հիմնավորված դատողություններ, գաղափարներ, մտքեր: ըստ ծագման պայմանների տարբերում են համակարգված և ոչ համակարգված: Համակարգված զ-ի ժամանակ կա ընկալման խանգարում: Այն վերացնելը անհնար է: Հ-ը սկսում է դեպքերը համակարգել և կամաց կամաց գալիս է զառանցանքի գաղափարին: ոչ համակարգվածի դեպքում հնարավոր է բուժել:

Զառանցանքները անհնար է համոզվածությամբ հանել հ-ի մտքից և այն կոռեկցիայի չի ենթարկվում: Նրան ապահարմարված են կենսաբանական և հասարակական ոլորտում:

Ըստ բովանդակության տարբերում են զ-ի 4 հիմնական խմբեր:

1. Զ. Իջեցված ինքնագնահատականով: Այսպիսի հ-ը իրենց թերգնահատում են և գտնում են իրենք իրենց մոտ մի շարք թերություններ: Նրանք փոխում են իրենց ինքնակենսագրությունը, որտեղ տեսնում են իրենց շատ չունեվոր ընտանիքից, տառապող ծնողներ, ապրելու վատ պայմաններ չնայած պայմանները նոռմալ է:

• Հիպոխոնդրիկ զառանցանք` հ-ը իր մոտ գտնում է չբուժվող հ-ն, որը անպայման պետք է ավարտվի մահով

• Ինքնամեղադրանք` յուր. Իրադրություն կապում է իրեն մեղավորության փաստի հետ:

• Միկրոմանիա`ինքնաստորացում` ֆիզիկական և նաև ինտելեկտի`տգեղ են հիմար են:

• Դիսմորֆոֆոբիկ` հ-ին թվում է, որ նա այլանդակ է:

• Նիհիլիստական զ` հ-ը հասնում է այն մտքի, որ նա չկա:

2. Բարձր ինքնագնահատման զ-ք`ռեալ հատկությունները գերգնահատվում են:

• Փրկիչի դեր

• Բարձր ակունքների զառ.` իմ ծնողներին փոխել են, իրականում ծնողներս բարձր խավի են:

• Հայտնագործության զառանցանք` petpetum mobil

• Հեղափոխությունների զ. ` միշտ ուզում է փոխել կարգերը: հեղափոխություն կատարել:

• Էրոտիկ սիրո զ.` ինչ-որ մեկը գժի պես իրեն սիրում է, բայց նա նույնիսկ տեղյակ չէ դրա մասիր:

• Պայքարի զ.` պայքարում է ճշմարտության դեմ, ուզում է փոխել սահմանված կարգերը:

• Հարստանալու զ`հ-ը ունի մեծ հարստություն:

• Бред величия`հ-ը համարում է իրեն ֆիզ., մտավոր, հոգեպես արտակարգ անձնավորության տեր մարդ:

3. Պերսեկուտոր զառանցանք

• Հետապնդման զառանցանք` հ-ը համոզված է, որ նրա ֆիզ. և հոգեբ.-ն Ես-ին սպառնալիք է սպասում կողմնակիից:

• Կախարդության զ.`երբ հ-ը համարում է, որ իրեն սպառնում է վտանգ:

• Ֆիզ. Ներգործման զ.` հ-ի խպաթոլոգիկ համոզմունքն է, որ նա մտնում է հիպնոզի կամ տելեպատիկ ուժերի ազդեցության տակ`ռադիացիա, կոսմոս: այս ախտանիշը զուգորդվում է տարբեր ավտոմաշտիզմի հետ` ամեն ինչ իր տեղը ինչ-որ մեկն է անում:

Հոգեկան ավտոմատիզմի դասակարգումը

• Իդեատոր ավտոմատիզմ ` մտքերի արհեստականութթյուն: Մտքերը ուրիշին են պատկանում:

• Մերկացման` համոզված է նրանում, որ կողքի մարդկանց մոտ հնարավորություն կա կարդալու հ-ի բոլոր մտքերը, զգայությունները, ապրումները, հաճախ ինտիմ բովանդակության:

• Ոչ կամածին հիշողության հոսք` հիշողությունը ունի արհեստական ձևավորում:

• Շարժողական ավտոմատիզմ` շարժումները ուրիշն է իր տեղը անում:

• Հուզական ավտոմատիզմ` ինչ-որ մեկը ստիպում է հուզվել:

Ավտոմատիզմի հետ կապված է նաև գրավման ռոբոտի զառանցանքը, երբ հ-ը համոզված է, որ օրգանիզմի գործունեությունը լիովին ղեկավարվում է ինչ-որ մեկի կողմից:

• Նմանակի զառանցանք` կա իր կրկնօրինակը, որը կատարում է խայտառակող գործունեություն

• Մետամորֆոզի զառ.` համոզված է, որ նա վերածվում էկենդանու, անշարժ գույքի և այլն:

• Վնաս տալու զառ.` հ-ը համոզված է, որ իրեն վնաս են հասցնում կողքինները: Օրինակ մուրացկանության զառ` իր մոտից գողություն են արել:

• Մոլեգնության զառ.` հ-ը համոզված է, որ նրա մեջ ապրում է ֆանտաստիկ էակ:

• Վերաբերմունքի զառանցանք` շատ իրադրությունները, խոսակցությունները վերագրում են իրենց:

• Թունավորմն զառ` ուզում են թունավորել: